نوروفیدبک

بیش از31 افراد جمعیت عمومی در سال به علت بی خوابی به پزشک مراجعه می کنند و بسیاری از افراد نیز مراجعه نمی کنند زیرا به بی خوابی گذرا و ساده مبتلا هستند که بعد از مدتی برطرف می شود. می توان گفت بی خوابی شایع ترین و شناخته شده ترین اختلال خواب است. بی خوابی گاه اولین علامت یک بیماری جسمی یا یک اختلال روانپزشکی است، پس شناخت دقیق علت بی خوابی به درمان و رفع اختصاصی آن کمک زیادی می کند. عواملی که باعث افزایش شیوع اختلال خواب می شوند شامل جنس مؤنث، وجود بیماری ها و اختلالات طبی و روانی، سوء مصرف مواد (دارو، الکل، مواد مخدر و سیگار) و سن بالا می باشند. البته نیاز به خواب در افراد مختلف متفاوت است. مثلاً بعضی با 6 ـ 4 ساعت خواب شبانه سرحال و با کفایت اند و برخی به 10 ـ 9 ساعت خواب شبانه نیاز دارند اما به طور متوسط بدن به 8 ـ 6 ساعت خواب شبانه نیازمند است تا بتواند اعمال فیزیولوژیک و نرمال خود را متعادل کند.

بی خوابی ممکن است کوتاه مدت یا مداوم و طولانی باشد. بی خوابی کوتاه مدت اغلب ناشی از اضطراب است. گاهی اوقات بی خوابی عارضه ای از یک تجربه اضطراب برانگیز و یا انتظار چنین تجربه ای می باشد. مثلاً کسی که فردا امتحان دارد یا می خواهد در یک مصاحبه شغلی و تحصیلی شرکت کند همین طور واکنش سوگ و فقدان عزیزان فرد و یا سایر استرس های زندگی می تواند باعث اضطراب و بی خوابی شود. این نوع بی خوابی ها که واکنشی است اغلب ادامه نمی یابد و به درمانِ برنامه ریزی شده نیاز نیست ولی گاهی تجویز یک داروی آرامبخش و خواب آور به طور کوتاه مدت لازم می شود.

بی خوابی مداوم معمولاً فرد را مجبور به مراجعه به پزشک می کند. بی خوابی مداوم طیف وسیع تری از اختلالات را در بر می گیرد. در جریان بی خوابی مداوم مشکل بیشتر در شروع خواب است. البته ادامه و دوام خواب هم دچار اشکالاتی می شود. نکته ای که باید در نظر داشت این است که اشکال در آغاز خواب بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می شود اما بزرگسالان بیشتر دچار اشکال در ادامه خواب هستند.

علل بی خوابی

طبق بررسی هایی که صورت گرفته تا 80% بی خوابی ها را می توان تشخیص علت داد که با رفع علت مشکل بی خوابی هم برطرف می شود:

1ـ یکی از علل شایع بی خوابی در شیرخواران و کودکان، تغذیه نامناسب و گرسنگی است. همچنین اجابت مزاج و سوختگی ادرار، گرما و سرمای زیاد محل خواب، نور و سر و صدای زیاد، باعث اشکال در شروع خواب می شود.

2ـ دردهای ناشی از بیماری های جسمی و احساس ناراحتی نیز می تواند باعث بی خوابی و اشکال شروع و دوام خواب شود.

3ـ یکی از علل مهم بی خوابی آپنه خواب یا Sleep Apneaمی باشد که بیشتر در نوزادان و شیرخواران دیده می شود که در طی خواب مکررا تنفس قطع می شود و به طور واکنشی باعث بیدار شدن کودک می شود. گاه وقفه تنفسی تا 300 بار هم تکرار می شود و متأسفانه عامل مرگ در گهواره نوزاد یا شیرخوار می شود، بنابراین به مراقبت بیشتری نیاز است.

4ـ اضطراب به دو صورت ساده و مزمن باعث بی خوابی می شود. اضطراب های ساده بیشتر در سنین کودکی و نوجوانی منجر به بی خوابی می شود. مثل اضطراب قبل از امتحان یا موقعیت خاص، تغییر محل خواب، مسافرت و ... در این موارد اغلب مشکل در آغاز خواب است. به ندرت این حالت به صورت مزمن و طولانی در می آید که مداخله دارویی الزامی می شود!

در جریان اضطراب های مزمن مثل اضطراب جدایی Separated Anexiety، ترس از خواب دیدن و کابوس Nightmare، ترس از مردن و اتفاق ناگوار، افکار مزاحم وسواسی، شب ادراری، اضطراب قبل از مشکلات روانپزشکی ماژور (پره سایکوز)، تنش های عضلانی مزمن نیز افراد دچار بی خوابی می شوند به طوری که هم در شروع خواب و هم در ادامه خواب دچار مشکل می شوند و بیدار شدن های مکرر باعث خستگی مفرط و خواب آلودگی در طول روز می شود.

5ـ افسردگی: یکی از معیارهای تشخیص افسردگی، بی خوابی است. در جریان افسردگی، شروع و ادامه خواب مشکل است.

6ـ پرکاری تیروئید ممکن است منجر به بی خوابی و کاهش خواب شود؛ معمولاً خواب کوتاه و منقطع می شود.

7ـ بی خوابی در خانم ها بیشتر دیده می شود و معمولاً با افزایش سن مرتبط است.

8ـ برخی داروهای محرک مغز (سمپاتومیمتیک ها)، سیگار، الکل، مواد مخدر و آنتی بیوتیک ها باعث بی خوابی می شوند.

9ـ تقریبا همه اختلالات روانپزشکی و طبی با اختلال خواب از جمله بی خوابی همراه هستند.

10ـ کامپیوتر و تلویزیون به دلیل اثرات محرک بر مغز و سایر تأثیرات مخرب بخصوص دیدن فیلم های ترسناک و تخیلی و بازی های کامپیوتری مخرب باعث اشکال در شروع و ادامه خواب می شوند و معمولاً عملکرد مفید افراد کاهش می یابد..

بیش از31 افراد جمعیت عمومی در سال به علت بی خوابی به پزشک مراجعه می کنند و بسیاری از افراد نیز مراجعه نمی کنند زیرا به بی خوابی گذرا و ساده مبتلا هستند که بعد از مدتی برطرف می شود. می توان گفت بی خوابی شایع ترین و شناخته شده ترین اختلال خواب است. بی خوابی گاه اولین علامت یک بیماری جسمی یا یک اختلال روانپزشکی است، پس شناخت دقیق علت بی خوابی به درمان و رفع اختصاصی آن کمک زیادی می کند. عواملی که باعث افزایش شیوع اختلال خواب می شوند شامل جنس مؤنث، وجود بیماری ها و اختلالات طبی و روانی، سوء مصرف مواد (دارو، الکل، مواد مخدر و سیگار) و سن بالا می باشند. البته نیاز به خواب در افراد مختلف متفاوت است. مثلاً بعضی با 6 ـ 4 ساعت خواب شبانه سرحال و با کفایت اند و برخی به 10 ـ 9 ساعت خواب شبانه نیاز دارند اما به طور متوسط بدن به 8 ـ 6 ساعت خواب شبانه نیازمند است تا بتواند اعمال فیزیولوژیک و نرمال خود را متعادل کند.

بی خوابی ممکن است کوتاه مدت یا مداوم و طولانی باشد. بی خوابی کوتاه مدت اغلب ناشی از اضطراب است. گاهی اوقات بی خوابی عارضه ای از یک تجربه اضطراب برانگیز و یا انتظار چنین تجربه ای می باشد. مثلاً کسی که فردا امتحان دارد یا می خواهد در یک مصاحبه شغلی و تحصیلی شرکت کند همین طور واکنش سوگ و فقدان عزیزان فرد و یا سایر استرس های زندگی می تواند باعث اضطراب و بی خوابی شود. این نوع بی خوابی ها که واکنشی است اغلب ادامه نمی یابد و به درمانِ برنامه ریزی شده نیاز نیست ولی گاهی تجویز یک داروی آرامبخش و خواب آور به طور کوتاه مدت لازم می شود.

بی خوابی مداوم معمولاً فرد را مجبور به مراجعه به پزشک می کند. بی خوابی مداوم طیف وسیع تری از اختلالات را در بر می گیرد. در جریان بی خوابی مداوم مشکل بیشتر در شروع خواب است. البته ادامه و دوام خواب هم دچار اشکالاتی می شود. نکته ای که باید در نظر داشت این است که اشکال در آغاز خواب بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می شود اما بزرگسالان بیشتر دچار اشکال در ادامه خواب هستند.

علل بی خوابی

طبق بررسی هایی که صورت گرفته تا 80% بی خوابی ها را می توان تشخیص علت داد که با رفع علت مشکل بی خوابی هم برطرف می شود:

1ـ یکی از علل شایع بی خوابی در شیرخواران و کودکان، تغذیه نامناسب و گرسنگی است. همچنین اجابت مزاج و سوختگی ادرار، گرما و سرمای زیاد محل خواب، نور و سر و صدای زیاد، باعث اشکال در شروع خواب می شود.

2ـ دردهای ناشی از بیماری های جسمی و احساس ناراحتی نیز می تواند باعث بی خوابی و اشکال شروع و دوام خواب شود.

3ـ یکی از علل مهم بی خوابی آپنه خواب یا Sleep Apneaمی باشد که بیشتر در نوزادان و شیرخواران دیده می شود که در طی خواب مکررا تنفس قطع می شود و به طور واکنشی باعث بیدار شدن کودک می شود. گاه وقفه تنفسی تا 300 بار هم تکرار می شود و متأسفانه عامل مرگ در گهواره نوزاد یا شیرخوار می شود، بنابراین به مراقبت بیشتری نیاز است.

4ـ اضطراب به دو صورت ساده و مزمن باعث بی خوابی می شود. اضطراب های ساده بیشتر در سنین کودکی و نوجوانی منجر به بی خوابی می شود. مثل اضطراب قبل از امتحان یا موقعیت خاص، تغییر محل خواب، مسافرت و ... در این موارد اغلب مشکل در آغاز خواب است. به ندرت این حالت به صورت مزمن و طولانی در می آید که مداخله دارویی الزامی می شود!

در جریان اضطراب های مزمن مثل اضطراب جدایی Separated Anexiety، ترس از خواب دیدن و کابوس Nightmare، ترس از مردن و اتفاق ناگوار، افکار مزاحم وسواسی، شب ادراری، اضطراب قبل از مشکلات روانپزشکی ماژور (پره سایکوز)، تنش های عضلانی مزمن نیز افراد دچار بی خوابی می شوند به طوری که هم در شروع خواب و هم در ادامه خواب دچار مشکل می شوند و بیدار شدن های مکرر باعث خستگی مفرط و خواب آلودگی در طول روز می شود.

5ـ افسردگی: یکی از معیارهای تشخیص افسردگی، بی خوابی است. در جریان افسردگی، شروع و ادامه خواب مشکل است.

6ـ پرکاری تیروئید ممکن است منجر به بی خوابی و کاهش خواب شود؛ معمولاً خواب کوتاه و منقطع می شود.

7ـ بی خوابی در خانم ها بیشتر دیده می شود و معمولاً با افزایش سن مرتبط است.

8ـ برخی داروهای محرک مغز (سمپاتومیمتیک ها)، سیگار، الکل، مواد مخدر و آنتی بیوتیک ها باعث بی خوابی می شوند.

9ـ تقریبا همه اختلالات روانپزشکی و طبی با اختلال خواب از جمله بی خوابی همراه هستند.

10ـ کامپیوتر و تلویزیون به دلیل اثرات محرک بر مغز و سایر تأثیرات مخرب بخصوص دیدن فیلم های ترسناک و تخیلی و بازی های کامپیوتری مخرب باعث اشکال در شروع و ادامه خواب می شوند و معمولاً عملکرد مفید افراد کاهش می یابد.