صرع كانوني
صرع كانوني چیست؟
صرع، پاسخ بدن به فعالیت‌های بیش از حد الکتریکی مغز است. اگر فعالیت الکتریکی در قسمت کوچکی از مغز اتفاق بیفتد به آن صرع كانوني گفته مي‌شود.

صرع كانوني چند نوع دارد؟
دو نوع صرع كانوني وجود دارد: ساده و مرکب. فردی که به نوع ساده مبتلا مي‌شود، هوشیار باقی مي‌ماند. این فرد به سؤالات به راحتی پاسخ مي‌دهد و دستورات پزشک را انجام مي‌دهد و همچنین مي‌تواند اتفاقاتی را که در حین صرع مي‌افتد را به خاطر آورد. در نوع مرکب، هوشیاری فرد کاهش مي‌یابد. بیمار نمی‌تواند به دستورات پاسخ دهد و تمام و یا بخشی از اتفاقاتی را که درحین صرع مي‌افتد را نمي‌تواند به خاطر آورد. هر دو نوع صرع كانوني گفته‌شده مي‌توانند پیشرفت کنند و تمام مغز را درگیر كنند.

نشانه‌های یک صرع كانوني ساده چیست؟
بسته به این که کدام قسمت از مغز درگیر شده باشد، علایم متفاوتی را انتظار داریم. برخی از این علایم عبارتند از:
- حرکات عجیب و غریب عضلانی مانند لرزش عضلانی و پرش عضلانی. این علایم مي‌توانند در یک یا هر دو سمت بدن ظاهر شوند.
- تغییر در حس پوستی: مثلاً احساس سوزن سوزن شدن
- تغییر در حس چشايی: احساس طعم بد دهان
- تغییر در حس بویايی: احساس بوی بد دهان
- تغییر در حس شنوایی: شنیدن صدا
- تغییر در ضربان قلب یا تعداد نفس
همچنین ممکن است فرد اين علایم را پیدا کند: احساس این که در حال خواب دیدن است، احساس ترس، اضطراب، افسردگی یا احساس این که زمان آرام‌تر یا سریعتر از نرمال در حال حرکت است، احساس غریبه بودن اشیاء آشنا یا بر عکس.
فرد مبتلا به صرع كانوني ساده، هوشیار است و تمام اتفاقات حین صرع را به خاطر مي‌آورد. پس از حمله صرع، فرد احساس ضعف بدنی مي‌کند و حتی ممکن است اختلالات دید پیدا کند. این مشکلات تا چند ساعت ممکن است طول بکشد.

علایم صرع كانوني مرکب چیست؟
تغییر سطح هوشیاری یکی از علایم صرع كانوني مرکب است. فرد به سولات پاسخ نمي‌دهد و دستورات را اجرا نمي‌کند. گاهی قبل از یک صرع كانوني مرکب، یک صرع كانوني ساده اتفاق مي‌افتد. در برخی بیماران وقوع علایم زير نشان دهنده قریب‌الوقوع بودن حمله صرع است:
- پرش لب، حالت شبیه جویدن یا قورت دادن،
- شکلک در آوردن،
- حرکات تکراری مثل تکان تکان خوردن یا راه رفتن به دور خود،
- صدا در آوردن، ناله یا تکرار کلمات.
غالباً بیمار این اتفاقات را به خاطر نمي‌آورد و پس از حمله صرع، گیج و منگ است. این گیجی معمولاً کمتر از ۱۵ دقیقه طول مي‌کشد.
اگر صرع كانوني پیشرفت کند، چه اتفاقی مي‌افتد؟
اگر این نوع صرع كانوني، پیشرفت کند، علایم شدیدی را به همراه خواهد داشت و کاهش هوشیاری شدیدتر خواهد شد. در این صورت شروع صرع با علایم زیر است:
- سختی عضلانی،
- به زمین افتادن،
- گریه کردن.
سپس دست‌ها و پاها شروع به منقبض شدن مي‌کنند. این انقباض آرام آرام کاهش مي‌یابد تا این که کاملاً متوقف شود. بیماران ممکن است کف دهان داشته باشند، لب یا زبانشان را گاز بگیرند یا خودشان را خیس کنند. پس از صرع احساس خستگی یا گیجی از چند دقیقه تا چند ساعت وجود دارد. گاهی سر درد نیز به علایم اضافه مي‌شود. پس از آن فرد احساس بی‌قراری مي‌کند.
برای درمان صرع چه باید کرد؟
به پزشکتان مراجعه کنید. همچنین:
- هردارویی که برایتان تجویز مي‌شود، استفاده کنید.
- اگر صرع متوقف نشد یا دچار عوارض جانبی دارو شدید، مجدداً با پزشکتان تماس بگیرید.
- اگر مدل صرعتان تغییر کرد، به پزشکتان مراجعه کنید.
ممکن است پزشکتان داروی دیگری را برایتان تجویز کند یا تغییری در داروی قبلی تان بدهد.
همچنین باید از عواملی که مي‌تواند باعث بروز صرع ‌شود، دوری کنید. از قبیل:
- مشروبات الکلی،
- کم خوابی (زیر ۸ ساعت خواب شبانه)،
- استرس.

چگونه با صرع زندگی کنيم؟
بیماران مبتلا به صرع، مي‌توانند یک زندگی فعال و طبیعی داشته باشند. داروها و سایر درمان‌های غیردارویی مي‌توانند به کنترل صرع کمک کنند. با این حال در مورد مسایل زیر باپزشکتان مشورت کنید:
- رانندگی (ممکن است تنها در شرایط خاص به شما گواهینامه داده شود)،
- شرکت در برخی ورزش‌ها: مثل اسکی، موتور سیکلت سواری.
به اين نكات نيز توجه داشته باشيد:
- انتخاب شغل: ممکن است مجبور شوید شغل كم‌استرس‌تری را انتخاب کنید. اگر با ماشین‌آلات سنگین کار مي‌کنید، شغل خطرناکی را انتخاب کرده‌اید.
- ممکن است مجبور باشید حین ورزش کلاه ایمنی به سر کنید.
- برخی ورزش‌ها مثل شنا یا اسکی یا دوچرخه سواری را گروهی انجام دهید تا در صورت بروز مشکل همراهانتان بتوانند به شما کمک کنند.
- کارت یا پرونده پزشکیتان را به همراه داشته باشید تا در صورت بروز مشکل دیگران از مشکلتان مطلع شوند و به اورژانس اطلاعات مناسب تری بدهند.
- به یکی از اعضای خانواده یا یکی از همراهان کمک‌های اولیه را آموزش دهید.
درمان
داروهاي مختلفي براي كنترل صرع كانوني در دسترس هستند. نوروپنتين (گاباپنتین) به عنوان درمان کمکي در صرع كانوني مصرف مي‌شود. اين دارو بسيار خوب تحمل مي‌شود و تداخل دارويي با ساير داروهاي ضد صرع ندارد و مي‌تواند همراه با آنها تجويز شود. نوروپنتين (گاباپنتين) به کنترل نشانه‌های صرع كانوني کمک مي‌کند، اما نمي‌تواند بیماری را درمان کند. حتی اگر نشانه‌ها برطرف شد، مصرف نوروپنتين (گاباپنتين) بايد ادامه يابد.